Za zgodą Kuratorium Łódzkiego Okręgu Szkolnego we wrześniu 1946 roku
uruchomiono w Kutnie Publiczną Średnią Szkołę Zawodową, której siedzibą była
Szkoła Podstawowa Nr 1. Szkoła przygotowywała chłopców w cyklu trzyletnim do
pracy w zawodach: metalowiec, ślusarz, cieśla, murarz itp. Zajęcia lekcyjne
odbywały się trzy razy w tygodniu w godzinach 1400 - 1900.
Wybór zawodu był uzależniony możliwością przyjęcia "w termin" do rzemieślnika
bądź zapotrzebowaniem zakładów pracy. W czasie pięcioletniej działalności
Publicznej Średniej Szkoły Zawodowej 107 uczniów ukończyło tę szkołę i
rozpoczęło pracę jako wykwalifikowani pracownicy, zasilając potrzeby miejscowego
przemysłu, rzemiosła.
Zgodnie z Uchwałą Prezydenta Rządu z dnia 23 marca 1951 roku we wrześniu
tego roku powołano do życia Zasadniczą Szkołę Metalową, której pierwotną
siedzibą był budynek przy ul. Lelewela 7, a od 1954 roku została ona
przemieszczona do budynku byłego Państwowego Gimnazjum Mechanicznego
późniejszego Technikum Odlewniczego w Kutnie na Azorach. Zasadnicza Szkoła
Metalowa kształciła w zawodach: ślusarz, tokarz i kowal. Nauka trwała dwa lata.
Od 1951 roku do 1954 dyrektorem była Stanisława Świątek. Zajęcia lekcyjne
odbywały się na dwie zmiany. Wielkim udogodnieniem dla uczniów było bliskie
sąsiedztwo budynku szkolnego z warsztatami.
W 1956 roku dwuletnia Zasadnicza Szkoła Metalowa przekształcona została w
trzyletnią Zasadniczą Szkołę Zawodową. Szkoła posiadała wówczas dwanaście
działów o specjalnościach: ślusarz, tokarz, kowal, monter instalacji sanitarnych
i formierz-odlewnik. Zajęcia odbywały się od 700 do 1800.
Trudności lokacyjne stały się bardzo uciążliwe, wtedy zrodził się pomysł, aby
pracownie rysunku technicznego urządzić w wagonie kolejowym, który w owym czasie
był symbolem szkoły. Poważne miejsce w pracy szkoły zajmowały warsztaty szkolne.
Zorganizowane zostały oddziały szkoleniowo-produkcyjne: tokarz maszyn
specjalnych, szlifierek, obróbki plastycznej i odlewnia żeliwa szarego.
Ustawa Sejmowa z dnia 15 lipca 1961 roku o rozwoju systemu oświaty i
wychowania dała szansę rozwoju szkolnictwa zawodowego. Decyzja Ministra Oświaty
i Wychowania w 1961 roku powołała do życia pięcioletnie Technikum Mechaniczne w
Kutnie na Azorach. Technikum Mechaniczne rozpoczęło naukę w specjalnościach:
obróbka skrawaniem i budowa maszyn. Dokonano naboru 84 uczniów do klas
Technikum. W roku szkolnym 1961/62 w ciasnym budynku szkolnym uczyło się 459
uczniów. Pierwsza matura odbyła się 6 maja 1966 roku. Pierwsza uroczystość
wręczania świadectw dojrzałości odbyła się 6 czerwca tegoż roku. Na tę
uroczystość Komitet Rodzicielski ufundował sztandar szkoły. Technikum rozwijało
się, w stare mury wtargnęła zdolna i pełna radości młodzież. Pojawiły się
talenty sportowe i pierwsze poważne sukcesy.
Budynek starej szkoły stał się bardzo ciasny. Dyrektor uczynił silne
starania o zezwolenie na budowę nowego budynku szkolnego. Wiosną 1965 roku
rozpoczęto pierwsze prace przy budowie kompleksu budynków szkolnych przy ulicy
Oporowskiej 7. Po trzech latach budowy we wrześniu 1968 roku przekazano do
użytku nową szkołę. Nowy budynek szkolny dysponował 18 gabinetami
przedmiotowymi, salą gimnastyczną i świetlicą. 23 stycznia 1971 roku oddano nowy
budynek warsztatów szkolnych, który dysponował przestrzennymi i estetycznymi
halami. We wrześniu 1970 roku powstało trzyletnie Technikum Mechaniczne na
podbudowie Zasadniczej Szkoły Zawodowej o specjalności obróbka skrawaniem. W tym
samym czasie otwarto również czteroletnie Liceum Zawodowe. W ten sposób powstał
Zespół Szkół Zawodowych Nr 1 w Kutnie.
Bardzo ważną rolę w edukacji zawodowej młodzieży spełniają warsztaty
szkolne. Tam uczniowie przechodzą praktyczną naukę zawodu, zaczynając od pilnika
i suwmiarki, kończąc na skomplikowanych maszynach. W 1954 roku warsztaty na
Azorach posiadały trzy działy: I dział produkcyjny, II dział administracyjny i
finansowy i dział techniczny. Podstawę szkolenia praktycznego stanowiła
produkcja obrabiarek. W styczniu 1971 roku został oddany do użytku nowy budynek
warsztatów szkolnych przy ulicy Oporowskiej dysponujący przestrzennymi halami na
320 stanowisk.
Dominującą dziedziną zainteresowań w "Mechaniku" była i jest technika.
Tradycją jest udział w Olimpiadzie Wiedzy Technicznej. W 1984 roku trzej
uczniowie zostali finalistami szczebla ogólnopolskiego.
Zespół Szkół Zawodowych Nr 1 w Kutnie stanowiły kiedyś trzy typy szkół:
Zasadnicza Szkoła Zawodowa, Technikum Mechaniczne pięcioletnie i Technikum
Mechaniczne trzyletnie na podbudowie Szkoły Zasadniczej. Szkoła w zasadzie
prowadziła kierunki o specjalizacji: mechanik maszyn i urządzeń przemysłowych,
tokarz, szlifierz, frezer, ślusarz, mechanik pojazdów samochodowych, sterowniczy
procesów chemicznych. Technikum pięcioletnie specjalizowało się w kierunkach:
obróbka skrawaniem, budowa maszyn, aparatura kontrolno-pomiarowa, mechaniczna
automatyka przemysłowa i elektronika ogólna. Technikum trzyletnie kształciło
młodzież w specjalnościach: obróbka skrawaniem, oraz naprawa i eksploatacja
pojazdów samochodowych.
W roku szkolnym 1989/90 szkoła ma już nowego patrona. Jest nim Stanisław
Staszic. Od tego roku obchodzone jest Święto Szkoły. W czasie obchodów III
Święta Szkoły, w kwietniu 1992 roku nastąpiło przekazanie nowego sztandaru
szkoły.
W tym samym roku, już w Zepole Szkół Nr 1 im. St. Staszica powstał nowy
typ szkoły - Liceum Ogólnokształcące, zaś w roku 1995 Liceum Techniczne.
Obecnie szkoła liczy 36 oddziałów (bez klas pierwszych), z czego 10
stanowi Liceum Ogólnokształcące, 6 Liceum Techniczne, 4 oddziały Technikum
Elektronicznego, 8 - Technikum Mechaniczne 5-letnie, 3 - Technikum Mechaniczne
3-letnie, 5 - Zasadnicza Szkoła zawodowa.
Z powyższych danych wynika więc jednoznacznie, że dawny "Mechanik"
zmienił diametralnie swoje oblicze - począwszy od nazwy i patrona, a skończywszy
na strukturze kształcenia.
Szkoła dysponuje bardzo dobrze wyposażonymi pracowniami przedmiotowymi,
specjalistycznymi i laboratoriami językowymi, które systematycznie uzupełniane
są w najnowsze pomoce dydaktyczne, środki audiowizualne. W ostatnim czasie w
pełni zorganizowana została pracownia mikroprocesora oparta na najnowszych,
wysokiej klasy urządzeniach, pracownia przedsiębiorczości, elektrotechniki i
automatyki, a pracownie elektroniczne i samochodowe zostały doposażone w
najnowocześniejsze urządzenia kontrolno-pomiarowe. Trzy pracownie komputerowe w
lokalnej sieci, posiadają dostęp do internetu.
Biblioteka szkolna i czytelnia pracują z wykorzystaniem programu
komputerowego MOL, dają możliwość korzystania wszystkim uczniom z bogatego
księgozbioru i nagrań wideo. Zorganizowane w czytelni komputerowe stanowiska
multimedialne wyposażone są w urządzenia do prezentacji wizualnej (rzutnik,
panel projekcyjny) posiadają dostęp do internetu. Pozwala to na korzystanie z
pakietów multimedialnych, takich jak: encyklopedie, słowniki, poradniki.
Biblioteka szkolna stanowi dziś pracownię interdyscyplinarną, daje możliwość
zdobycia informacji z różnych źródeł. Od niedawna pracuje również nowoczesne
komputerowe CENTRUM INFORMACJI wyposażone w cztery stanowiska multimedialne i urządzenia wielofunkcyjne do przetwarzania informacji.
W warsztatach szkolnych realizowane są zajęcia praktyczne dla wszystkich
zawodów i specjalności. Dział elektroniczny i samochodowy wyposażony jest w
nowoczesne maszyny i urządzenia, i sukcesywnie uzupełniany jest sprzęt w
pomiarowy i diagnostyczny.
Szkoła stwarza warunki do rozwijania zainteresowań (kółka przedmiotowe,
fotograficzne, informatyczne) oraz podnoszenia umiejętności sportowych (zajęcia
rekreacyjno-sportowe).
Dyrektorzy w dziejach szkoły:
Wacław Seroka od 1946 do 1951 dyrektor Publicznej Średniej Szkoły Zawodowej
mgr Stanisława Świątek 1951-1954 dyrektor Zasadniczej Szkoły Metalowej
Józef Szymański:
* 1954-1956 dyrektor Zasadniczej Szkoły Metalowej
* 1956-1976 dyrektor Zasadniczej Szkoły Zawodowej
* 1961-1976 dyrektor Technikum Mechanicznego
* 1971-1976 dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych Nr 1
mgr Jerzy Kierzkowski 1976-1982 dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych Nr 1
mgr Andrzej Matczak od 1982 dyrektor Zespołu Szkół Nr 1
